Trong héo ngoài rầu

Nếu nói 2016 là một năm tệ cho Ả Rập Saudi, năm 2017 sẽ còn tệ hơn. Đó là đánh giá ảm đạm của trang The Globalist dành cho vương quốc từng một thời khuynh đảo...

Ở trong nước, giá dầu giảm châm ngòi cho một cuộc khủng hoảng tài chính, buộc Ả Rập Saudi phải gấp rút tái cấu trúc kinh tế. Còn ở ngoài nước, Riyadh đang thất thế trong cuộc cạnh tranh ảnh hưởng với đối thủ lâu năm Iran. Đây là kịch bản mà chỉ 2 năm trước đây, ít người nghĩ tới. Trong một văn bản ngoại giao do Ngoại trưởng Mỹ khi đó là bà Hillary Clinton gửi đi năm 2014 (sau đó bị trang WikiLeaks tiết lộ), Ả Rập Saudi và Qatar được đánh giá là 2 đối thủ hàng đầu của cuộc chiến giành quyền thống trị thế giới Sunni. Thậm chí, vào tháng 12-2015, Cơ quan Tình báo nước ngoài Đức (BND) còn ban hành hẳn 1 bản tóm tắt, trong đó lo ngại “lập trường ngoại giao thận trọng của Hoàng gia Ả Rập Saudi trước đây đang bị thay thế bởi chính sách can thiệp bốc đồng”.

Đúng như tình báo Đức lo ngại, năm 2016 chứng kiến Ả Rập Saudi “ra mặt” nhiều hơn hẳn, thay vì đứng sau các đồng minh hay theo đuổi các cuộc chiến tranh ủy nhiệm như trước. Kể từ khi Phó Thái tử kiêm Bộ trưởng Quốc phòng Mohammed bin Salman nắm quyền lực trong tay, chính sách đối ngoại của Ả Rập Saudi mang mùi súng đạn nhiều hơn, theo trang Independent. Điển hình là chiến dịch Quân sự tại Yemen và hỗ trợ các nhóm nổi dậy tại Syria. Tuy nhiên, tình báo Đức lại không dự đoán được các tham vọng của Ả Rập Saudi lao dốc không phanh trên hầu hết mọi mặt trận.

Một khu mua sắm tại Ả Rập Saudi Ảnh: REUTERS
Một khu mua sắm tại Ả Rập Saudi Ảnh: REUTERS

Ở Syria, các nhóm phiến quân vừa mất Aleppo, thành thị lớn cuối cùng họ từng kiếm soát, vào tay quân chính phủ. Tại Yemen còn bẽ bàng hơn, gần 2 năm tham chiến trực tiếp của quân đội lắm tiền nhiều của Ả Rập Saudi không những không đánh bật được phiến quân Houthi do Iran hậu thuẫn ra khỏi thủ đô Sanaa mà còn gây ra thảm họa nhân đạo - đẩy ít nhất 60% trong tổng số 25 triệu dân Yemen vào cảnh thiếu thức ăn, nước uống. Làn sóng chỉ trích trút vào Ả Rập Saudi không khó hiểu khi biết rằng họ là nước giàu nhất khối Ả Rập trong khi Yemen ngược lại, nghèo nhất khối.

Trong lúc Ả Rập Saudi loay hoay tìm cách rút chân khỏi Yemen, họ đồng thời đồng ý cắt giảm sản lượng khai thác dầu thô tại cuộc họp mới đây của Tổ chức Các nước xuất khẩu dầu (OPEC) trong khi Iran tiếp tục nâng sản lượng. Buộc lòng thỏa hiệp để cứu giá dầu dường như là con đường Riyadh phải đi giữa lúc kế hoạch cải cách kinh tế Tầm nhìn 2030 - giúp Ả Rập Saudi bớt phụ thuộc vào dầu mỏ - bị ngờ vực ngay từ đầu. Các động thái cắt giảm nhiều loại phụ cấp, tăng giá tiêu dùng, giảm ngân sách giáo dục... càng khiến bất ổn nảy sinh trong lòng Ả Rập Saudi và đè thêm gánh nặng lên vai Phó Thái tử Mohammed bin Salman, kiến trúc sư trưởng của cả kế sách cải tổ kinh tế lẫn can thiệp quân sự vào Yemen.

Thêm một bài toán khó cho Ả Rập Saudi trong năm 2017 - mang tên Donald Trump, người sắp nhậm chức tổng thống Mỹ vào ngày 20-1 tới. Từ lúc còn tranh cử, ông Trump đã tỏ ý muốn ngừng hỗ trợ các nhóm nổi dậy Syria và chuyển sang hợp tác với Nga để chống tổ chức Nhà nước Hồi giáo (IS) tự xưng. Chưa hết, ông dọa hủy bỏ thỏa thuận hạt nhân với Iran - điều mà Riyadh không mặn mà bởi không muốn phải chạy đua vũ khí hạt nhân với Tehran. Và nếu ông Trump thực hiện đúng những gì mình nói - ủng hộ chương trình tái định cư của Israel tại Bờ Tây cộng với việc chuyển Đại sứ quán Mỹ ở Tel Aviv đến Jerusalem, Ả Rập Saudi sẽ bị đẩy vào tình thế trớ trêu: Phải về phe các nước Ả Rập khác để phản đối trong khi họ đang cần xích lại gần Israel để tìm cách kiềm chế ảnh hưởng của Iran.

MỸ NHUNG

Loading...
Giaobao.com

Bình luận của bạn !

Mời bạn đọc thêm:
Làm QUIZ
Tin tức Video
-->